Hội nghị lần này được tổ chức trong bối cảnh Hiến chương ASEAN đã có hiệu lực, mở đường cho ASEAN vững mạnh, đoàn kết và liên tục phát triển, ứng phó kịp thời và đương đầu hiệu quả với những thách thức mới.
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho rằng, hiện nay bối cảnh tình hình thế giới và khu vực có nhiều diễn biến nhanh chóng, phức tạp và khó lường. Khủng hoảng kinh tế - tài chính, biến đổi khí hậu, dịch bệnh H1N1 đang là những nguy cơ hiện thực ảnh hưởng tiêu cực đến an sinh xã hội, đời sống nhân dân, sự ổn định của từng nước cũng như của cả khu vực. Để vượt qua những thách thức này, đoàn kết hợp tác, chung sức chung lòng giữa các chính phủ là một trong những nhân tố quyết định. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng hoan nghênh và đánh giá cao việc Hội nghị Bộ trưởng ASEAN về Phát triển nông thôn và xóa đói giảm nghèo lần thứ 6 lần này lựa chọn chủ đề là “Một ASEAN thống nhất đối phó với đói nghèo trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế toàn cầu”. Đây là chủ đề rất thiết thực, phản ánh đúng phương hướng hợp tác và thể hiện quyết tâm của chúng ta đối với phát triển nông thôn và xóa đói giảm nghèo, góp phần tích cực giải quyết những tác động tiêu cực về mặt xã hội của khủng hoảng hiện nay.
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh, là một nước với hơn 70% dân số sinh sống ở khu vực nông thôn hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, Việt Nam coi phát triển nông thôn và xoá đói giảm nghèo (PTNT và XĐGN) là một trụ cột trong chiến lược tăng trưởng và phát triển bền vững. Cũng như các nước khác trong khu vực, Việt Nam đã bị tác động sâu sắc của cuộc khủng hoảng kinh tế - tài chính và hiện đang phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức. Tuy nhiên với quyết tâm, Chính phủ và nhân dân Việt Nam đã kịp thời thực hiện các nhóm giải pháp đồng bộ và phù hợp nên đã giữ được sự ổn định kinh tế vĩ mô và an toàn hệ thống tín dụng với mức tăng trưởng dự báo trong năm 2009 là 5%. Chính phủ Việt Nam cũng đang triển khai các giải pháp cơ bản để tạo tiền đề cho sự phát triển bền vững trong những năm sau, tiếp tục là một nền kinh tế năng động và là điểm đến tin cậy của các nhà đầu tư.
Để ứng phó kịp thời với những thách thức mới, giảm thiểu tác động của khủng hoảng kinh tế - tài chính đối với đời sống nhân dân, đẩy mạnh hợp tác giữa các chính phủ trong khu vực chính là một trong những công cụ chính yếu, quan trọng. Trên cơ sở đó, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đề xuất các biện pháp cụ thể đối với lĩnh vực PTNT và XĐGN, hướng trọng tâm đầu tư cho khu vực nông nghiệp, nông thôn theo phương châm “Nông nghiệp cho phát triển”, đồng thời hỗ trợ các nhóm đối tượng dân cư, đặc biệt là nhóm dễ bị tổn thương. Bên cạnh đó, xây dựng mới chương trình hành động PTNT và XĐGN và kế hoạch hành động về mạng lưới an sinh xã hội trong ASEAN cho cả giai đoạn tiếp theo trên cơ sở kế hoạch tổng thể cộng đồng văn hóa xã hội (ASCC) và Kế hoạch công tác sáng kiến liên kết ASEAN (IAI). Thủ tướng cũng đề xuất tiếp tục triển khai sâu rộng các sáng kiến của ASEAN về PTNT và XĐGN như tăng cường quản lý nhà nước, tăng cường sự tham gia và phân cấp, tập trung vào đối tượng phụ nữ và các nhóm dân cư dễ bị tổn thương. Cuối cùng là nâng cao mở rộng hợp tác khu vực, huy động thêm nguồn lực hỗ trợ phát triển và thu hẹp khoảng cách nội khối, đồng thời có thể xem xét mở rộng cơ chế hợp tác ASEAN trong lĩnh vực này với các nước đối tác Đông Bắc Á (Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc). Bên cạnh đó cần tăng cường hợp tác trao đổi các bài học kinh nghiệm trong phát triển nông thôn của các nước ASEAN + 3 như mô hình mỗi làng một sản phẩm của Nhật Bản; mô hình Semul Udong của Hàn Quốc… Đây là những kinh nghiệm, bài học quý giá để các nước ASEAN nghiên cứu và vận dụng hiệu quả trong PTNT và XĐGN.
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tin tưởng rằng, với những nỗ lực hợp tác chung, ASEAN sẽ thành công trong xây dựng một cộng đồng năng động, sáng tạo và thịnh vượng. Đồng thời các chương trình và kế hoạch hành động về PTNT và XĐGN cũng sẽ được thực hiện hiệu quả và kịp thời, mạng lưới an sinh xã hội ASEAN ngày càng được mở rộng, đời sống nhân dân các nước sẽ ngày càng được cải thiện. Thủ tướng cũng khẳng định Chính phủ và nhân dân Việt Nam cam kết tiếp tục đầu tư thỏa đáng về nhân lực và nguồn lực cho hợp tác khu vực trong công cuộc PTNT và XĐGN, đóng góp thiết thực cho tiến trình xây dựng cộng đồng ASEAN./.
Nguyễn Tiến Dũng